Нямецкія байцы на вайне ва Украіне: «Забіваць неабходна, гэта проста трэба рабіць»

Карэспандэнт нямецкага выдання «Redaktions Netzwerk Deutschland» Can Merey пагутарыў з валанцёрамі з Германіі, якія служаць і ваююць у міжнародных легіёнах абароны Украіны. Прапануем гісторыю пра матывацыю, баявую працу, светапогляд і планы на будучыню нашых нямецкіх братоў.

Яны шукаюць сэнс жыцця, жадаюць набыць баявы досвед або змагацца са зброяй у руках за справядлівасць: на фронце ва Украіне шмат немцаў рызыкуюць сваім жыццём, служачы ў украінскай арміі. Шасцёра з іх распавядаюць, чаму яны абмянялі бяспечнае жыццё на радзіме на вайну.

Харкаў/Львоў. У дзяцінстве Ганц з Баварыі любіў запускаць цацкавыя дроны. Сёння 20-гадовы хлопец кіруе смяротнымі дронамі-камікадзэ над Усходняй Украінай. Немец з прыгарада Мюнхена пакінуў навучанне на прадаўца, каб далучыцца да Узброеных сіл Украіны. Ён у краіне з снежня, а цяпер ваюе на фронце ў Харкаўскай вобласці. У міжнародным легіёне, які адкрыты для добраахвотнікаў з-за мяжы, яго навучылі пілатаваць дроны. Якое гэта - забіваць чалавека? «Гэта новае адчуванне, — кажа Ганц. — Расіяне спрабуюць мяне забіць. Мабыць, я лепш выконваю сваю працу».

Ганц вярнуўся з фронту толькі вечарам напярэдадні сустрэчы. Як і амаль усе немцы ў гэтым рэпартажы, ён хоча, каб яго цытавалі пад баявым імем. Гэты хударлявы малады чалавек з пухнатай барадой выглядае сціпла - не як авантурыст, не як халоднакроўны баец. Чаму ён паехаў ва Украіну? «Я бачыў у навінах, як мірнае насельніцтва пакутуе ад расійскай агрэсіі», — кажа ён. «Гэта несправядлівасць, бамбаванні грамадзянскіх аб’ектаў, такіх як супермаркеты ці бальніцы».

Падтрымка сям’і нягледзячы на пагрозу вайны

Бацькі Ганца былі занепакоеныя, кажа ён. «Але яны сказалі, што калі гэта маё жаданне, то я павінен ісці за сваім сэрцам». Вядома, на фронце ён баіцца. «Але я думаю, што гэта дзеля агульнага дабра. Нават калі цябе параніць або заб’юць, ты, прынамсі, нешта змяніў і не памёр адзінокім і самотным у старасці».

Ганц падпісаў трохгадовы кантракт з украінскай арміяй, і хоць прайшло яшчэ не трэцяя частка гэтага тэрміну, ён ужо думае пра працяг. «Калі вайна яшчэ не скончыцца, я застануся яшчэ на тры гады».

Ганцу цяжка ўявіць сабе вяртанне да ранейшага жыцця ў Германіі. Але ён можа ўявіць, што пасля Украіны прыменіць набытыя тут навыкі дзе-небудзь яшчэ. «Я думаю, што дроны - гэта будучыня вайны», — кажа 20-гадовы хлопец. «Адпаведна, верагодна, ёсць праца і ў іншых кутках свету».

Яго нямецкі таварыш з баявым імем Wizard кажа: «Шчыра кажучы, я не ведаю, што буду рабіць, калі вярнуся дадому». 34-гадовы мужчына з прыгарадаў Гановера раней працаваў у IT-падтрымцы Apple. «Ты нічога не змяняеш і працуеш толькі над праблемамі першага свету», — успамінае ён. «Тут я раблю нешта для агульнага дабра».

Wizard: IT-спецыяліст на ваеннай службе ва Украіне

У адрозненне ад Ганца, Wizard раней два гады служыў па кантракце ў Германіі. Ён кажа, што нямецкая армія, якая хутка будзе ўпершыню абсталявана дронамі-камікадзэ, можа шмат чаму навучыцца ў украінцаў. «Не толькі ў галіне дронаў, але і ў стратэгіі і тактыцы. Бо нямецкая армія ніколі не ваявала супраць расіян».

Wizard паехаў ва Украіну неўзабаве пасля расійскага ўварвання ў лютым 2022 года. «Я бачыў па тэлевізары, як танкі перасеклі мяжу. Гэта мяне вельмі ўразіла, я не мог нармальна працаваць ці спаць». Сёння ён з’яўляецца намеснікам камандзіра ўзвода, у які ўваходзіць да 30 замежных добраахвотнікаў.

У сацыяльных сетках можна ўбачыць толькі «найкруцейшыя фрагменты» аперацыі. «Але за гэтым стаіць значна больш», — кажа Wizard. «Значна больш жахаў». Ганц кажа, што яго нямецкія сябры таксама разглядаюць магчымасць паехаць ваяваць ва Украіну. «Я нікому не буду хлусіць пра тое, як тут. Але я таксама не буду нікага адгаворваць ад паездкі сюды».

Замежныя байцы ва Украіне - гэта не партызаны ці найміты, а частка рэгулярных узброеных сіл. Армія не падае інфармацыі пра іх колькасць, але ясна, што яны прыехалі амаль з усіх кантынентаў. Іх зарплата адпавядае зарплаце ўкраінцаў і складае каля 2500 еўра на перадавой, таму па нямецкіх мерках яны не становяцца багатымі.

Таварыства замест сям’і

Для гэтага рэпартажу было апытана шэсць нямецкіх байцоў. Ніхто з іх не мае партнёра ў Германіі, для некаторых з іх новазнойдзеная таварыская дружба з’яўляецца заменай сям’і. Хоць раней яны не мелі ніякай сувязі з Украінай, яны пакінулі ўсё на старой Радзіме. Яны звольніліся з працы, пакінулі кватэры, некаторыя прадалі свае аўтамабілі і дамы.

З размоў з большасцю з іх становіцца зразумела, што жыццё ў Германіі не прыносіла ім задавальнення, што яны шукалі сэнс - і знайшлі яго ва Украіне. Там яны, па іх адзінадушным перакананні, таксама абараняюць свабоду і дэмакратыю ў Еўропе. Ніхто з гэтых мужчын не стварае ўражанне, што атрымлівае задавальненне ад забойства. «Забіваць неабходна, гэта проста трэба рабіць», — кажа Wizard. Для яго забіваць - гэта не гераічны ўчынак, а спосаб выжыць. «Ці яны, ці мы».

Прапаганда і рэальнасць

Тое, што замежных байцоў у іх родных краінах часта ўспрымаюць з падазрэннем, магчыма, звязана з расійскай прапагандай, якая без доказаў спрабуе дыскрэдытаваць іх усіх як злачынцаў або тэрарыстаў, забойцаў або неанацыстаў. Wizard кажа: «Я сустракаў некалькіх ідыётаў, але таксама шмат добрых хлопцаў. Ніхто з іх не вяртаецца з фронту і не кажа: “Крута, я забіў шмат расіян”. У нас усё адбываецца на прафесійным узроўні». Яго падраздзяленне спрабуе «адсейваць вар’ятаў з самага пачатку».

Мужчына з Ніжняй Саксоніі кажа, што ён родам з федэральнай зямлі, дзе пераважае СДПГ. «Я сапраўды не фанат нацыстаў». Ганц дадае: «Ёсць асобныя правыя экстрэмісты, не толькі з Германіі. Але яны хутка сыходзяць або іх праганяюць».

Зігфрыд (47) - гэта сапраўднае імя, ён нарадзіўся ў Казахстане і прыехаў у Германію ў 1994 годзе. Жыхар Гельзенкірхена быў дэсантнікам і мінамётчыкам у Бундэсверы, ён з’яўляецца кваліфікаваным сапёрам. З 2015 да пачатку 2020 года ён ваяваў добраахвотнікам на ўсходзе Украіны супраць сепаратыстаў, якіх падтрымлівае Расія, а потым вярнуўся ў Германію. У лютым 2022 года Зігфрыд зноў быў ва Украіне, за дзень да запланаванага выезду туды ўварваліся расіяне. «Тады я застаўся», — кажа ён.

“Інтэграцыйны ўпаўнаважаны” падраздзялення

Сустрэча з Зігфрыдам адбываецца ў рэстаране ў горадзе Харкаў. Высокі салдат з лысаю галавой і доўгай сівой барадой знаходзіцца ў адпачынку з фронту і едзе доўгай дарогай у далёкі Рурскі рэгіён. Дзе для яго, пасля ўсіх гэтых гадоў ва Украіне, яго радзіма? “Калі ты ў Гельзенкірхене заходзіш у піўную і заказваеш паўлітра і штурп, то ты ведаеш, дзе твой дом”, — кажа прыхільнік “Шальке” — ён тлумачыць, што тады яму прыносяць піва і віскі. “Але Украіна, нягледзячы на вайну, усё яшчэ цудоўная краіна”.

Зігфрыд навучае замежных добраахвотнікаў і, па яго словах, з’яўляецца “практычна адказным за інтэграцыю” свайго падраздзялення ў Харкаўскай вобласці. “Калі хтосьці не хоча раскрываць свае матывы і замест гэтага распавядае нейкія дзіўныя гісторыі, гэта адназначна падстава для выключэння”, — тлумачыць ён. “Мы чакаем, што ты скажаш нам, чаго ты тут хочаш. Калі ты кажаш мне, што 20 гадоў служыў у французскім замежным легіёне, але не можаш гэтага даказаць, значыць, ты хлусіш”.

Замежныя добраахвотнікі - гэта важная апора для ўкраінскіх узброеных сіл, кажа Зігфрыд. “Украіна вымушаная абараняцца і ўжо дайшла да таго, што не мае значэння, якое мінулае ў замежнікаў. Яны не павінны быць злачынцамі або знаходзіцца ў вышуку. Але калі хтосьці хоча ваяваць за Украіну, арміі ўсё адно, якія палітычныя погляды ён меў у сябе на радзіме. Ён можа быць анархістам, левым, правым або зусім апалітычным. Тут кожны проста добраахвотнік”.

З Бундэсвера - ва Украіну

У заходнеўкраінскім рэгіёне Львоў Міжнародны легіён рыхтуе замежнікаў да баявых дзеянняў на фронце. Шлях да вучэбнага палігона праходзіць міма могілак, на кожнай з шматлікіх магіл загінулых лунаюць сіне-жоўтыя сцягі Украіны. Мужчыны з Германіі і іншых краін жывуць у амерыканскіх армейскіх намётах.

Адзін з немцаў родам з Паўночнага Рэйна-Вестфаліі хоча, каб яго звалі Коза, свой узрост ён не называе. Коза быў інструктарам у школе пяхоты Бундэсвера, перш чым паехаў ва Украіну. “Навучанне тут адносна добрае, — кажа Коза. — Тут вучаць удзельнічаць у вайне. У Германіі вучаць быць часткай вайсковага рэзерву. Гэта вялізная розніца”. Яго былы падраздзяленне ў Германіі “гарантавана не гатовае да вайны”.

Таварыш Козы Бобкет апошнім часам працаваў дарожным будаўніком у Ніжняй Саксоніі. 28-гадовы мужчына называе сваю вайсковую падрыхтоўку ў Львове “выдатнай”. Што сказалі яго блізкія пра тое, што ён паехаў ва Украіну? “Мае бацькі і браты загінулі шэсць гадоў таму ў аўтакатастрофе”, — адказвае Бобкет. Сябры з НАТА настойліва адгаворвалі яго, “бо рызыка загінуць вельмі высокая. Але я ўпарты. Калі я нешта вырашыў, то даводжу да канца. І вось я тут”.

“Трэба ж стаць на бок слабейшых”

Вядома, небяспека заўсёды ёсць, кажа Бобкет. “Але я гляджу на гэта так: на будоўлі ў Германіі таксама можна страціць руку ці нагу”. Бобкет вучыцца ў тым жа навучальным падраздзяленні, што і Ребель. Электрык і механік з Гесэну на самой справе не прыехаў ва Украіну ваяваць - ён хацеў дапамагаць у аднаўленні. 42-гадовы мужчына жыве асобна ад жонкі і мае двух маленькіх дзяцей у Германіі, якіх рэдка бачыць. Але ён упэўнены, што робіць правільную рэч.

Спачатку ён працаваў настаўнікам нямецкай і англійскай моў, распавядае Ребель. “Людзі былі такімі добрымі да мяне, што ў нейкі момант я захацеў абараняць іх і змагацца за іх”. Тое, што расіяне ўжо даўно наступаюць, а Украіна знаходзіцца ў абароне, не змагло адгаварыць яго - наадварот. “Трэба ж стаць на бок слабейшых”, — кажа Ребель, які, як і яго таварышы, прыйшоў на сустрэчу з аўтаматам і ў масцы. “Гэта як дома, на вуліцы. Калі бачыш, што слабейшага хтосьці крыўдзіць, ты павінен яму дапамагчы”.

Над матэрыялам працавалі: рэпарцёр Джан Мерэй, прадзюсар Юрый Шывала і фатограф Эндзі Спіра,

Выданне RND.de (Redaktions Netzwerk Deutschland)

Арыгінальную публікацыю можна прачытаць па спасылцы: RND