„Пасля вайны — або ўніверсітэт, або ўласны бар. Але дакладна застаюся ва Украіне“, — Гленна “BabyDoc”
Калі Расія пачала поўнамаштабнае ўварванне ва Украіну, Гленна Манчэга — амерыканская баявая медыкіня з Юты, вядомая пад пазыўным “BabyDoc”, — сачыла за навінамі за тысячы кіламетраў ад лініі фронту. Аднак адлегласць не стала перашкодай для адчування асабістай адказнасці.
Маючы за плячыма як медыцынскую, так і ваенную падрыхтоўку, яна разумела: яе навыкі могуць быць карыснымі там, дзе штодня вырашаецца пытанне жыцця і смерці. Таму, пакуль свет толькі спрабаваў асэнсаваць маштаб катастрофы, Гленна ўжо прымала рашэнне, якое зменіць яе жыццё на гады наперад:
«Калі я ўпершыню ўбачыла навіны пра поўнамаштабнае ўварванне, я зразумела, што магу зрабіць значна больш, чым проста сядзець дома, данатзіць грошы або перапастоўваць допісы ў сацыяльных сетках. Я адправіла сваё рэзюмэ ў ўкраінскае консульства ў Каліфорніі з простым паведамленнем: хачу пайсці ў добраахвотнікі.
Чэсна кажучы, я нават не думала, што мяне сапраўды прымуць. Але ўжо праз два тыдні атрымала ліст: “Так, вы можаце прыехаць. Вось куды вам трэба ляцець, а тут перайсці мяжу”».
З таго часу мінула чатыры гады. За гэты час Украіна стала для Гленны значна большым, чым проста месцам службы:
«Я люблю Кіеў. Напэўна, гэта маё любімае горад. І адзін з самых прыгожых гарадоў, якія я калі-небудзь бачыла. Тут заўсёды ёсць чым заняцца, з кім пазнаёміцца і што адкрыць для сябе. У гэтага горада ёсць асаблівая энергія, якую немагчыма апісаць, пакуль не адчуеш яе сам».
Аднак першыя ўражанні ад Украіны былі зусім іншымі. Амаль першы год яна фактычна не бачыла звычайнага мірнага жыцця:
«Я служыла ў Харкаве, і тады ў горадзе было вельмі мала людзей. Вуліцы часта стаялі пустыя, а штодзённае жыццё зусім не нагадвала мірны час».
З цягам часу перад ёй адкрылася іншая Украіна — не толькі краіна вайны, але і краіна людзей, культуры і гарадскога жыцця:
«Паступова пачынаеш бачыць, якім ёсць жыццё тут па-за вайной. І гэта вельмі супакойвае. У пэўным сэнсе гэта нагадвае мне дом у Злучаных Штатах.
Украінцы надзвычай гасцінныя і адкрытыя да замежнікаў. А ўкраінскія гарады ў цэлым занялі асаблівае месца ў маім сэрцы. Яны паказалі мне не толькі стойкасць гэтай краіны, але і яе цеплыню, культуру і чалавечнасць».
Першыя месяцы службы Гленна правяла ў адным з інтэрнацыянальных штурмавых падраздзяленняў. Украінцаў там было няшмат — у асноўным камандзіры і афіцэры. Асноўную частку асабовага складу складалі замежныя добраахвотнікі, пераважна з англамоўных краін.
Пазней яна далучылася да Другога Інтэрнацыянальнага легіёна абароны Украіны, дзе супрацоўніцтва паміж украінскімі і замежнымі вайскоўцамі было значна больш цесным. Там яна служыла плячо да пляча з украінцамі — у пяхоце, медыцынскіх падраздзяленнях і іншых кірунках.
Менавіта гэты досвед дапамог ёй лепш зразумець людзей, дзеля якіх і побач з якімі яна вырашыла застацца ва Украіне. Па словах Гленны, украінскія вайскоўцы сталі для яе адной з галоўных крыніц натхнення:
«Замежнікі прыходзяць сюды з розных прычын. Для кагосьці гэта могуць быць фінансавыя матывы. Для кагосьці — шчырае жаданне дапамагчы.
Але ўкраінцы маюць вельмі выразную матывацыю: яны абараняюць сваю Радзіму, свае сем’і і сваё права заставацца ўкраінцамі.
Быць побач з імі і служыць разам з імі вельмі натхняе. Гэта падымае баявы дух і пастаянна нагадвае, дзеля чаго ты тут».
Сёння Гленна ў асноўным працуе на стабілізацыйных пунктах і падчас эвакуацыі параненых. Як медыкіня, яна прызнае, што самая цяжкая частка яе працы — псіхалагічны цяжар:
«Найцяжэй у гэтай працы — бачыць сваіх сяброў, пабрацімаў і пасёстраў у страшным болю і з цяжкімі раненнімі, адчайна спрабуючы выратаваць ім жыццё. Але часам, нягледзячы на ўсе намаганні, ты не можаш ім дапамагчы. І яны паміраюць у цябе на руках».
Па словах Гленны, гэтая праца патрабуе не толькі прафесійных навыкаў, але і вялікай эмацыйнай устойлівасці. У той жа час яна лічыць, што здольнасць да суперажывання — гэта і сутнасць яе прафесіі, і яе галоўнае выпрабаванне:
«Я вельмі добра памятаю словы аднаго з нашых інструктараў на курсе падрыхтоўкі медыкаў. Яны засталіся са мной назаўсёды:
“Ты з’яўляешся перад чалавекам у найгоршы дзень яго жыцця, каб стаць яму найлепшым сябрам”.
У такой сітуацыі вельмі цяжка не прапускаць праз сябе чужы боль».
Яшчэ адным выпрабаваннем стаў моўны бар’ер. У працы, дзе рашэнні часта трэба прымаць імгненна, дакладнасць камунікацыі мае крытычнае значэнне:
«Вучыць новую мову з зусім іншым алфавітам у дарослым узросце — гэта няпроста. Часам гэта не злуе мяне, але дакладна раздражняе. Але я разумею, што я ва Украіне і павінна ведаць украінскую мову, таму я яе вывучаю».
Паступова яна адаптуецца да новых умоў:
«Калі я служыла ў штурмавым падраздзяленні, рабочай мовай была англійская. Але мы таксама вучылі асобныя ўкраінскія словы і каманды, каб хутчэй камунікаваць у ключавыя моманты».
У менш напружаных сітуацыях дапамагаюць тэхналогіі і невербальная камунікацыя:
«Google Translate вельмі дапамагае, асабліва таму, што ім можна карыстацца афлайн. А часам дастаткова проста жэстаў.
У медыцыне таксама лягчэй, бо медыцынская тэрміналогія і назвы прэпаратаў часта падобныя ў розных мовах».
Служба Гленны — гэта пастаянная фізічная і псіхалагічная нагрузка. Як і многім вайскоўцам, ёй давялося навучыцца не выгараць:
«Я называю гэта балансам паміж працай і жыццём. У выходныя, калі ты не ў акопе, не на стабілізацыйным пункце і не на эвакуацыі, а вяртаешся ў бяспечнае жыллё, пачынаеш шанаваць простыя рэчы.
Памыць посуд, памыць вопратку — усё гэта нагадвае пра жыццё да вайны.
Ты пачынаеш радавацца звычайным рэчам: пагуляць, выгульваць сабаку, сустрэцца з сябрамі, пайсці ў музей ці нават — хоць я не прапагандую алкаголь — проста зайсці ў бар.
Гэта дапамагае мне заставацца ўраўнаважанай».
Для Гленны вайна ва Украіне стала асабістай. Яна не ўспрымае сваю прысутнасць як часовы этап:
«Дзякуй вам за тое, што вы робіце. Вы не проста абараняеце свой дом — вы паказваеце ўсяму свету, што такое Украіна.
Вы натхняеце цэлае пакаленне — і людзей па ўсім свеце — абараняць сваю ідэнтычнасць, перакананні і Радзіму.
Гэта сапраўды натхняе. Вы трымаеце перадавую лінію дэмакратыі і свабоднага свету».
Што да будучыні, Гленна глядзіць на яе з асцярожным аптымізмам:
«Пасля вайны я планую жыць тут, ва Украіне, і вярнуцца ва ўніверсітэт. Або, магчыма, адкрыць уласны бар — пакуль што гэта 50 на 50.
Гэта мой план на будучыню».
Тэкст: Дзмітрый Талкачоў
Відэа, фота: Уладзімір Патола
Мантаж: Аляксандр Бекер
