«Я знайшоў тут свой гонар» — Трынаццаты, польскі добраахвотнік у шэрагах Узброеных Сіл Украіны
Канрад, пазыўны «Трынаццаты», — паляк да мозгу касцей, увасабленне «гонару» як унутранага кодэксу годнасці, гонару і непахіснасці. Калі б ён жыў у часы шляхты, яго лёгка можна было б уявіць вершнікам з шабляй — ваяром, які любіць свабоду і ніколі не схіляе галаву перад ворагам.
Сёння яго зброя — кулямёт ПКМ, а поле бою — франты расійска-ўкраінскай вайны. Трынаццаты прайшоў праз цяжкія баі ў Серабранскім лесе, а за ўдзел у баях пад Пакроўскам быў узнагароджаны адзнакай «Залаты крыж».
Ва Украіну Канрада прывялі асабістыя прычыны. Але менавіта ў віры вайны, сярод тых, хто прыехаў з розных куткоў свету, ён зразумеў: тут — яго месца:
«Я прыехаў сюды, каб нешта змяніць у сваім жыцці. Да гэтага ў мяне не было баявога досведу. Але я прайшоў тут добрую падрыхтоўку і пачаў ваяваць плячо ў плячо з выдатнымі людзьмі».
Да таго як далучыцца да ўкраінскага войска, паляк паспеў паспрабаваць сябе ў розных прафесіях. Набыты досвед сёння нечакана стаў каштоўным на фронце, дзе важная не толькі дакладнасць стральбы, але і цэлы спектр навыкаў — ад хуткага мыслення да ўмення працаваць рукамі:
«Я працаваў будаўніком, механікам. Займаўся рознымі справамі. А досвед працы на будоўлі цяпер дапамагае мне хутка будаваць бліндажы».
Трынаццаты ўпершыню ступіў на ўкраінскую зямлю ў 2022 годзе. А ў 2023-м стаў байцом Другога Інтэрнацыянальнага легіёна абароны Украіны. З таго часу Украіна стала для яго месцам службы і барацьбы, а паездкі на радзіму — толькі паўзамі паміж ратацыямі:
«У мяне была адна вялікая перапынак. Трэба было разгрузіць галаву. Мы занадта шмат перажылі, шмат убачылі, вельмі стаміліся. Таму мусіў вярнуцца дадому».
Дома Трынаццатага сустракаюць з цеплынёй і ўдзячнасцю. Там разумеюць: яго барацьба — гэта не толькі пра Украіну, але і пра бяспеку Польшчы перад пагрозай з паўночнага ўсходу:
«Добра, калі ўсе ў маім горадзе, усе мае настаўнікі ведаюць, адкуль я сюды прыехаў, і кажуць мне: “Канрад, ты робіш добрую справу”».
Адначасова Трынаццаты — шматгранная асоба, якая можа выяўляць свае пачуцці не толькі кулямі ў бок ворага, але і праз больш тонкія формы:
«Маё хобі — гэта жывапіс. Жывапіс і скульптура. Люблю рабіць складаныя рэчы. Яшчэ люблю чытаць. Але цяпер я засяроджваюся на трэніроўках — гэта стала маім галоўным хобі».
Вайна навучыла Канрада галоўнаму — думаць і дзейнічаць на мяжы хуткасці, калі ад секунд залежыць жыццё:
«Вораг хоча забіць цябе першым. Таму ты мусіш хутка рухацца, хутка змяняць пазіцыі».
Але кожны яго выхад — гэта гульня з небяспекай. Кожная місія — выклік, дзе выжыванне залежыць не толькі ад уласных якасцей, але і ад даверу, зладжанасці і падтрымкі таварышаў па зброі:
«У мінулы раз у мяне была вельмі цяжкая місія. Я схуд прыкладна на сем кілаграмаў. Даводзілася шмат бегаць. Але ўсё добра. Мы выжылі. Нас вывозілі добрыя кіроўцы».
Для Трынаццатага вайна мае твар — гэта людзі побач. Менавіта яны трымаюць яго ў страі, калі сілы на мяжы. Бо ўрэшце на вайне жыццё часта залежыць ад надзейнага пляча побач:
«У нас сапраўды добры калектыў. У нас добрыя камандзіры. У нас добрая падрыхтоўка. Так, тут добра. Гэта ўсё мая сям’я. Гэта не проста сябры — гэта сям’я».
Таму Канрад больш за ўсё цэніць вернасць і надзейнасць. Ваеннай справе можна навучыцца з часам — праз падрыхтоўку і баявы досвед. Але сапраўдная адданасць не прыходзіць з загадам — яе кожны выхоўвае ў сабе сам:
«Нам патрэбны добрыя воіны. Добрыя, адэкватныя людзі. А не тыктокеры, якія разрываюць кантракты і бегаюць па падраздзяленнях. Калі прыходзіш да нас — заставайся з намі. Мы станем для цябе сям’ёй».
У віры вайны такога маштабу думаць пра будучыню няпроста. Але для паляка гэта не цяжар, а крыніца сілы. Невядомасць не палохае — яна матывуе заставацца і змагацца менавіта тут, дзе куецца яго вера ў заўтрашні дзень:
«Мы не ведаем, што будзе далей. Менавіта таму я тут. Я знайшоў тут свайго Бога. Я знайшоў тут сваю краіну. Я знайшоў тут свой гонар».
Адначасова Трынаццаты адчувае адказнасць данесці да сваіх суайчыннікаў простую ісціну: пагроза з боку Расіі — рэальная і непазбежная. Адседзецца або перачакаць не атрымаецца. Таму, перакананы Канрад, трэба дзейнічаць і падтрымліваць Украіну, бо ісціна, сфармуляваная яшчэ Ежы Гедройцам, застаецца актуальнай: без незалежнай Украіны няма незалежнай Польшчы:
«Палякі, прачніцеся нарэшце. Увесь свет у бядзе. Тут гінуць нашы браты. Нам проста трэба прачнуцца дзеля нашых братоў і сясцёр».
Тэкст: Дзмітрый Талкачоў
Фота, відэа: Уладзімір Патола, Аляксандр Лось
Мантаж: Аляксандр Бекер
