Ад рэзервіста ў Румыніі - да баявога медыка ва Украіне

Old Fox - баявы медык з Румыніі. У складзе 4-га Інтэрнацыянальнага Легіёна абароны Украіны ён навучае навобранцаў асновам тактычнай медыцыны і рыхтуе будучых баявых медыкаў да выканання абавязкаў на полі бою. «Стары Ліс» - вобраз з доляй самаіроніі і лёгкай самакрытычнасці. Але хапае адной хвіліны, каб зразумець: лепшага пазыўнога для гэтага сівога мужчыны з хітраватым, амаль дзіцячым позіркам, не прыдумаць. У размове з ім здзіўляе, як у адной асобе спалучаюцца супрацьлегласці. Цвёрдасць у словах і дакладнасць фармулёвак імгненна змяняюцца на цёплыя жарты, дасціпныя гісторыі і звонкі смех.

У роднай Румыніі Old Fox быў у вайсковым рэзерве. Але больш за год таму ён прыехаў ва Украіну, каб дзяліцца ведамі, атрыманымі ў арміі адной з краін НАТА. За плячыма легіянера - досвед некалькіх войнаў, якім ён ахвотна дзеліцца з новымі рэкрутамі. Першы баявы вопыт ён атрымаў яшчэ тры дзесяцігоддзі таму - падчас Боснійскай вайны. Параўноўваючы яе з расійска-украінскай, медык адзначае:

— Гэта была зусім іншая вайна - пераважна снайперская. Канешне, мы цалкам нацешыліся такімі «радасцямі», як міны. Але асноўныя місіі тычыліся падтрымкі і супрацьдзеяння снайперам. Гэта кардынальна адрозніваецца ад цяперашняй вайны, дзе цябе пастаянна высачваюць дроны, а артылерыя можа накрыць у любую хвіліну.

Асноўная задача баявога медыка - ратаваць жыццё пяхотнікаў. Але проста мець медыцынскія здольнасці недастаткова, калі гаворка ідзе пра ўласнае выжыванне. З першага дня ў Легіёне Old Fox зразумеў: каб выжыць на пярэдняй лініі, спачатку трэба авалодаць прафесіяй пяхотніка - толькі потым медыка.

— Скажам, першым медыкам, якога мы навучылі, была дзяўчына з адной з краін Балтыі. Мы папярэджвалі: медык мусіць умець рабіць усё тое, што і пяхотнік. Яна спрачалася: «Я ніколі не буду капаць акопы». Але калі трапіла на нуль, патэлефанавала мне: «Вы мелі рацыю. Першае, што я зрабіла - выкопала яму». Яна ледзь не страціла нагу, але здолела пазбегнуць міны менавіта дзякуючы таму, што мы навучылі яе правільна рухацца і рэагаваць.

Баявы медык - прыярытэтная цэль. Бо добры спецыяліст можа выратаваць дзясяткі жыццяў, а выратаваныя вернуцца і будуць забіваць ворагаў. Таму расіяне без сораму палююць на медыкаў, ігнаруючы нормы міжнароднага гуманітарнага права. Але нават у такой небяспечнай працы Old Fox бачыць месца для сапраўднага гераізму:

— Адзін з нашых медыкаў даслаў мне фота: вялікая рана на руцэ. Ён сам сабе наклаў турнікет, а потым працягнуў дапамагаць іншым. Яго, наколькі я разумею, будуць прадстаўляць да ўзнагароды.
Усё, што Old Fox пабачыў на перадавой, яшчэ раз пераканала яго: гісторыя яшчэ не ведала такіх войнаў, як расійская агрэсія супраць Украіны. Таму ён заўсёды падкрэслівае: новыя легіянеры павінны забыць усё, што ведалі пра вайну раней.

Яго задача як інструктара - «зламаць» мысленне навобранцаў і перафарматаваць яго ў адпаведнасці з рэаліямі гэтай вайны. Каб будучыя легіянеры маглі эфектыўна знішчаць ворага або прынамсі выжыць ва ўмовах, дзе над галавой - дзесяткі FPV-дронаў, а пад нагамі - сотні мін.

— Першапачаткова многія нашы байцы мелі досвед Афганістана ці Ірака. Там было ўсё: эвакуацыя праз 10–15 хвілін, гелікоптар ці хамві. А тут - ты сам сабе медык. Калі ты не здольны аказаць сабе першую дапамогу і дачакацца дапамогі, - твой лёс амаль вырашаны. Кожная секунда мае значэнне.

Мы імкнёмся растлумачыць замежнікам, якія прыехалі ваяваць за Украіну: усё, што ты ведаў, - гэта толькі дробная частка. Тут трэба пачынаць з нуля. І думаць інакш, незалежна ад таго, які досвед ты ўжо маеш. Калі яны гэта ўсвядомяць - шанцаў выжыць стане значна больш. Бо большасць памылак адбываюцца з-за таго, што салдаты перакананыя: «я ўжо гатовы да гэтай вайны».

Падчас навучання Old Fox цэніць, калі яму задаюць пытанні - гэта значыць, што табе сапраўды цікава. На любы запыт у яго ёсць гатовая адказ. Але калі «лятаеш у аблоках» - будзь гатовы: ён «спаліць» сваёй іроніяй кожнага, хто праігнаруе яго парады:

— Не думайце, што ўсё ведаеце. Гэта не так. Вы не будзеце змагацца супраць сялян ці непадрыхтаваных апалчэнцаў. Вы сутыкняцеся з добра навучанай арміяй. Расіяне вучацца на сваіх памылках і выкарыстоўваюць нашы хібы супраць нас.

Калі ў вас ёсць баявы досвед - выдатна. Але памятайце: вашы жыцці залежаць ад таго, чаму вы навучыліся тут, а таксама ад людзей побач. Вы залежыце ад іх, яны - ад вас. Таму чым лепей вы трэніруецеся разам, тым больш зладжана будзеце змагацца. Мы мусім вучыцца безупынна. Як толькі вы ўбачыце, што адбываецца на фронце, вы адразу ўспомніце ўсё, чаму вас вучылі. А калі вы ўсё праспалі - што ж, поспехаў!
Падрыхтоўка легіянераў - гэта выпрабаванне нават для самых загартавых. Але самы люты крык інструктара пацягнецца табе матчыным калыханнем у параўнанні з тым, што чакае цябе на рэальным полі бою.

— Спачатку многія з іх упэўненыя, што і так усё ведаюць. Тады мы дзелім іх на пары і даем практычныя заданні, каб зразумець, ці сапраўды яны валодаюць неабходнымі навыкамі. Мы паўтараем гэта на працягу ўсяго навучання. У нас ёсць два-тры дні на тэорыю. А далей - практыка, практыка, практыка.

Кожны раз, калі яны выходзяць на палігон, мы спалучаем тактычныя заданні з медыцынскімі. Мадэлюем сітуацыі, дзе адны атрымліваюць раненні, а іншыя мусяць аказаць першую дапамогу. На фронце побач не будзе інструктараў, таму мы павінны быць упэўненыя: яны не толькі разумеюць, але і дзейнічаюць інстынктыўна - без загаданага, без сумненняў.

У Інтэрнацыянальным легіёне ваююць добраахвотнікі з больш чым 75 краін свету. Гэта вялікі гонар, але і сур’ёзны выклік. Old Fox дасканала валодае англійскай і іспанскай мовамі, аднак прызнаецца: разнастайнасць моўных груп стварае дадатковыя цяжкасці.

— Моўны бар’ер — самае цяжкае. Мы маем салдат, якія добра разумеюць англійскую ці іспанскую. Але наша задача - пераканацца, што яны сапраўды зразумелі інфармацыю. Цяпер у нас ёсць салдаты з Тайваня, Паўднёвай Карэі. Таму мы мусім пераадольваць усе моўныя перашкоды і папярэджваць непаразуменні.
Гэта вайна, дзе ўсё мяняецца вельмі хутка. Новыя тэхналогіі і метады штодзённа абнуляюць папярэдні досвед. Таму нават інструктары павінны рэгулярна выходзіць на поле бою, каб абнаўляць уласныя навыкі. Old Fox раіць сваім “вучням” заўсёды слухаць настаўнікаў. Бо менавіта гэта навучанне зможа выратаваць ім жыццё.

— Найлепшая ўзнагарода за маю працу, калі яны вяртаюцца з чырвонай зоны і кажуць: “Дзякуй вам за навучанне, дзякуючы вам мы засталіся жывымі”. Таму наладжвайцеся вучыцца, а мы прымем вас як братоў, калі вы даверыце нам сваё жыццё, а мы - вам сваё.