Эйпрыл Хагет: Прыехала ва Украіну з гуманітарнай дапамогай. Засталася, каб абараняць Украіну. Частка 1

Спакойнае жыццё ў Канадзе. Жудасныя кадры з Бучы. Гуманітарная місія, якая павінна была доўжыцца ўсяго 18 дзён, але ператварылася ў шматгадовую адданасць Украіне…

Эйпрыл Хагет — баявы медык батальёна «Алькатрас» 93-й Асобнай механізаванай брыгады «Халодны Яр», падраздзялення, якое вядзе баявыя дзеянні на адных з самых цяжкіх участкаў фронту.

Мы сустрэліся з ёй у Краматорску, каб пагаварыць пра тое, што прывяло яе ва Украіну, чаму яна вырашыла застацца і як злачынствы расійскага поўнамаштабнага ўварвання ператварылі яе з канадскай валанцёркі ў вайскоўцу, якая змагаецца за Украіну.

Гэта першая частка нашай размовы.

Маё жыццё да Украіны

«Маё жыццё было цудоўным. Мае дзеці заставаліся дома, у Канадзе. У нас быў летні дом і вялікі прыгожы дом у ціхім горным мястэчку. Я любіла сваё жыццё.

Я магла заставацца дома, прадаваць антыкварыят праз інтэрнэт і проста жыць — у сваім маленькім свеце. Мяне нічога не турбавала. Да 24 лютага 2022 года ў мяне не было ніводнай прычыны для хвалявання. Абсалютна ніводнай.»

Буча змяніла ўсё

«Потым была Буча.

Гэта адбылося пасля вызвалення Бучы, крыху больш чым праз месяц пасля пачатку вайны. Спачатку свет убачыў Бучу, потым Ірпень, а пасля — Ізюм. Я вельмі хутка зразумела, што чакала людзей, якія перажылі расійскую акупацыю, і праз што ім давялося прайсці.

Гэта выглядала як прамая паралель з Другой сусветнай вайной. І я ўжо не магла адвесці позірк.

Асабліва мяне пераследаваў вобраз адной жанчыны. Яе звалі Ірына Фількіна. Фатаграфія яе рукі, якая ляжала на асфальце на вуліцы ў Бучы, абляцела ўвесь свет. Гэты вобраз не даваў мне спакою.

Яна снілася мне. Памятаю адчуванне, нібы мяне раптоўна вырвалі з той бурбалкі, у якой я жыла. Я гуляла са сваімі дзецьмі, і нейкі ўчынак майго сына нагадваў мне хлопчыка, якога маці адправіла аднаго з Бучы, паклаўшы яму запіску, бо сама мусіла застацца са сваёй маці.

Я пастаянна плакала.

Мне было невыносна ўсведамляць, што маё жыццё заставалася спакойным і бяспечным, што мне няма пра што турбавацца, у той час як у гэты ж момант па той бок акіяна забівалі дзяцей такога ж узросту, як мае. Людзі майго ўзросту былі вымушаныя прымаць неймаверныя рашэнні адносна сваіх дзяцей, хавацца ў падвалах, перажываць катаванні і праходзіць праз жахі, якія цяжка нават уявіць.

Пасля гэтага я ўжо не магла проста працягваць жыць, як раней.

Менавіта Буча стала пераломным момантам. Пасля таго як я ўбачыла тыя першыя кадры, я ўжо не магла адвярнуцца.»

Стварэнне дабрачыннага фонду

«Улетку 2022 года я заснавала дабрачынны фонд, таму што хацела збіраць сродкі.

Спачатку я ўвогуле не планавала ехаць ва Украіну. Мой план быў просты: сабраць ахвяраванні і перадаць іх арганізацыі, якой я давярала і якая, як я верыла, дапаможа ўкраінцам.

Але ў той час у медыя было шмат паведамленняў пра магчымыя злоўжыванні — не абавязкова з боку ўкраінцаў, а людзей, якія прыязджалі сюды і выкарыстоўвалі ахвяраванні не па прызначэнні.

Паколькі я жыву ў вельмі згуртаванай супольнасці, мне падалося, што лепш будзе збіраць не толькі грошы, але і гуманітарную дапамогу — мыла, шкарпэткі і іншыя неабходныя рэчы — і асабіста суправадзіць гэты груз ва Украіну.

Так я і зрабіла.

Чатыры дні я сядзела ў гандлёвым цэнтры, збіраючы ахвяраванні. Потым аб'ехала супольнасці па ўсім рэгіёне Вест-Кутэнэй у Брытанскай Калумбіі, сабрала каля 350 фунтаў гуманітарнай дапамогі, адправіла яе ў Кіеў, а пасля сама прыехала сюды.

Я прыбыла як кіраўніца дабрачыннага фонду. І, шчыра кажучы, зусім не ўяўляла, што раблю.»

Мая першая паездка ў Бахмут

«Я прыехала ва Украіну 3 снежня 2022 года.

Я была ў Кіеве, аглядалася навокал і разумела, што вайна выглядае зусім не так, як я яе ўяўляла. Тут не было бачнай лініі фронту.

Прыкладна 7 снежня мне патэлефанаваў іншы канадзец.

Ён спытаў:

"Хочаш паехаць у Бахмут?"

Я адказала:

"Добра, паехалі."

Я нават не ведала, што такое Бахмут.

Першую ноч я правяла ў Краматорску. Тады ён здаваўся горадам-прывідам. Працавалі Rock'n'Roll Sushi, грузінскі рэстаран, а людзей амаль не было. Электрычнасць часта знікала.

Здаецца, спачатку я была ў Лімане, потым у Зарычным, а ўжо пасля гэтага — у Бахмуце.

Менавіта гэтая паездка цалкам змяніла мае планы. Тое, што павінна было стаць васемнаццацідзённай паездкай, ператварылася спачатку ў месяц, а пасля — у чатыры гады.»

Прадстаўляючы сваю краіну

«Калі я прыехала ў Бахмут, людзі пастаянна пыталіся ў мяне:

"Адкуль ты?"

Я адказвала:

"З Канады."

Яны не пыталіся:

"Хто ты?" або "Як цябе завуць?"

Для іх было важна толькі тое, якую краіну я прадстаўляю.

Памятаю, як была ў палявой кухні ў Бахмуце, дзе сабралася каля трыццаці чалавек. Адна жанчына спытала мяне, адкуль я.

Я адказала:

"З Канады."

Яна адразу расплакалася, амаль загаласіла:

"Мы любім Канаду. Мы любім Канаду."

Потым заплакала ўся зала — гэтыя ціхія людзі, зламаныя вайной.

"Мы любім Канаду. Мы любім Канаду."

Менавіта тады я зразумела: калі я прыязджаю ў прыфрантавыя гарады, я прадстаўляю не толькі сябе.

Я прадстаўляю ўсю сваю краіну.

Людзям, якія засталіся без электрычнасці і, магчыма, могуць слухаць толькі радыё, што вяшчае з расійскага боку, вельмі цяжка зразумець, што насамрэч адбываецца.

Так, яны бачаць сваіх суайчыннікаў. Але калі яны бачаць людзей, якія прыязджаюць з-за мяжы, яны разумеюць, што свет побач з імі. Што Канада падтрымлівае іх. Што людзі ва ўсім свеце перажываюць за іх, дапамагаюць ім і робяць усё магчымае, каб яны выжылі.»

Даведайцеся больш пра 93-ю Асобную механізаваную брыгаду «Халодны Яр» на афіцыйным сайце: https://www.93ombr.army

Тэкст: Дзмітрый Талкачоў

Відэа, фота: Дзмітрый Талкачоў, Аляксандр Бекер

Мантаж: Аляксандр Бекер