Сфінкс: “Гэтая вайна датычыцца ўсіх еўрапейцаў”

На момант інтэрв’ю 39-гадовы француз ужо сем месяцаў як далучыўся да Інтэрнацыянальнага легіёну. Выходы на нуль пачаў пяхотнікам 2-га батальёна, у складзе якога выканаў чатыры місіі ў раёне Пакроўска і правёў у баях усяго 21 дзень. Пасля трох месяцаў у 2-м батальёне Сфінкс перайшоў у мінамётнае падраздзяленне 1-га батальёна. Цяпер ён камандуе разлікам 82-мм мінамёта пад Купянскам. У яго спісе ўжо шэсць місій на працягу 48 дзён на пярэднім краі, дзе яго група трымае фронт пад пастаяннымі артылерыйскімі абстрэламі і атакамі дронаў.

Мінамётчыкі жывуць проста на пазіцыях, заўсёды напагатове, каб у патрэбны момант накрыць ворага агнём. Калі мы сустрэліся, Сфінкс толькі вярнуўся з баявога выхаду пасля 11 дзён на нулі. Гэта быў знясільваючы досвед, але легіянер выглядаў сабраным і ўпэўненым у сабе. На пытанне, адкуль у яго такая вытрымка, Сфінкс спакойна, з франтавой філасофіяй, адказаў:

– Адразу пасля вяртання з пазіцый пачынаеш забываць, праз што давялося прайсці, і ўвесь той стрэс, які перажыў. Сканцэнтроўваешся на наступнай місіі і робіш усё, каб аднавіцца – фізічна і псіхалагічна.

У 21 год Сфінкс паступіў у французскае войска, дзе больш за 16 гадоў служыў у пяхоце. За гэты час ён прайшоў нямала баявых выпрабаванняў, кожнае з якіх загартоўвала яго характар і вучыла захоўваць яснасць розуму там, дзе страх скоўвае іншых:

– У Францыі я атрымаў сур’ёзную падрыхтоўку, а ў 2012 годзе трапіў у Афганістан. У Украіну прыехаў, каб перадаць вопыт, атрыманы ў французскай пяхоце. Абавязкі камандзіра таксама навучылі мяне не спыняцца нават тады, калі становіцца па-сапраўднаму страшна. Але гэта датычыцца кожнага салдата. Усе мы павінны заставацца сканцэнтраванымі на мэтах і дакладна выконваць загады. Трэба мець халодную галаву, каб разумець тактычную абстаноўку і прымаць найлепшыя рашэнні супраць расейцаў.

Аднак нават дзесяцігоддзі службы не даюць гарантыі выжыць у вайне новага тыпу, якой стала расейска-украінскае супрацьстаянне. Сучасныя тэхналогіі змяняюць ход кожнай аперацыі. Вораг не стаіць на месцы, і кожны дзень даводзіцца вучыцца і пераладжвацца. І не важна, які ў цябе вялікі спіс заслуг там, дзе смерць можа ў любы момант прыйсці з неба:

– У вайне такой шалёнай інтэнсіўнасці ніякі папярэдні досвед не гарантуе, што выжывіш. Сапраўдныя навыкі выжывання набываюцца тут – падчас баявых выхадаў і дзён на пярэднім краі. Толькі так можна навучыцца трымаць удар пад абстрэламі артылерыі, паветранымі атакамі і раптоўнымі прарывамі расейцаў. Трэба быць моцным і ўмець слухаць парады тых, хто ўжо прайшоў праз гэта пекла.

Але нават такая лютая вайна па-свойму становіцца святам для сапраўднага воіна. Яна дае бескаштоўны шанец загартаваць баявое майстэрства так, як мірнае жыццё ніколі не зможа. Кожны дзень пад абстрэламі прымушае станавіцца мацнейшым, вучыць думаць хутчэй і дзейнічаць дакладней. З часам ператвараешся ў сапраўдную баявую машыну, здольную захоўваць халодную галаву і дзейнічаць без памылак нават у крытычныя моманты:

– Тутэйшая вайна навучыла мяне пераадольваць пагрозы і выжываць пад пастаяннымі расейскімі абстрэламі, ўдарамі дронаў і штурмамі ворага. Кожны дзень на фронце, кожная новая місія вучыць быць гатовым да ўсяго і не спыняцца. Канешне, гэта небяспечна, але менавіта так набываеш здольнасць ваяваць і выжываць у вайне такой інтэнсіўнасці.

Сучасны баявы досвед – не адзінае, што дае Украіна сапраўднаму воіну. Рана ці позна вайна скончыцца. І тады для тых, хто змагаўся за свабоду, настане час пажынаць плады сваёй адданасці. Павага людзей, якіх яны абаранялі, можа стаць тым магнітам, які ўтрымае іх на гэтай зямлі і дапаможа пачаць новы раздзел жыцця – ужо адбудоўваючы краіну:

– Тут нас паважаюць, і ўкраінцы сустракаюць нас з цеплынёй. Яны бачаць і разумеюць, якой цаной даецца наша барацьба. І гэта надае сэнс усяму, што мы робім. Калі вайна скончыцца, я веру, што адкрыецца шмат магчымасцяў у эканоміцы. Пасля службы ў шэрагах украінскай арміі можна атрымаць грамадзянства, а гэта важна для такіх, як мы, хто прыехаў здалёк і хоча пачаць сваю справу тут пасля вайны.

Аднак бой яшчэ далёкі ад завяршэння. Лініі фронту гараць штодня, а небяспека з боку ворага застаецца пастаяннай. Перамога не будзе лёгкай, яна патрабуе адвагі, нязломнай вытрымкі і волі працягваць барацьбу, нягледзячы на стому і страты:

– Я веру, што мы ўжо на парозе перамогі над Расіяй. Трэба змагацца далей – і тады мы выганім расейцаў з Украіны. А калі яны працягнуць сваю д’ябальскую гульню, абстрэльваючы мірных людзей ракетамі, то чаму б не рушыць проста на Маскву?

Нам патрэбныя яшчэ больш рашучыя людзі, якія вераць, што могуць змяніць ход вайны. З большай колькасцю добраахвотнікаў мы сапраўды зможам пераламаць сітуацыю. Але для гэтага еўрапейцам трэба ўсвядоміць: іх уклад можа стаць вырашальным у гэтай барацьбе:

– На маю думку, заходнія лідары праяўляюць занадта шмат слабасці. Яны павінны заняць цвёрдую пазіцыю супраць расейскага таталітарнага рэжыму. Расія забівае людзей без усялякага сэнсу, толькі каб захапіць яшчэ больш зямлі. Але навошта? Яны і так маюць найбуйнейшую краіну ў свеце, якую нават не могуць нармальна развіваць. Але хочуць яшчэ, таму нападаюць на Украіну. Адзіны спосаб спыніць іх – гэта выступіць супраць і разграміць іх раз і назаўсёды.

Украіне патрэбна не проста падтрымка – ёй патрэбна рашучасць, смеласць і магутная зброя. Сфінкс перакананы: калі б Захад даў усе неабходныя рэсурсы і дзейнічаў без кампрамісаў, гэта змяніла б баланс сіл на фронце, дапамагло б хутчэй выгнаць акупантаў і завяршыць вайну справядлівай перамогай:

– Я чакаю, калі заходнія краіны праявяць цвёрдасць і зрушуць баланс на нашу карысць. Менавіта так мы атрымаем перамогу над злачынным таталітарным рэжымам, чыё кіраўніцтва страціла годнасць і розум, патануўшы ў ўласным вар’яцтве.

Сфінкс падкрэслівае, што менавіта дзеянні расейскіх войскаў супраць мірных украінцаў сталі для яго сапраўдным штуршком далучыцца да Інтэрнацыянальнага легіёну. Ён не мог заставацца ўбаку, калі ўбачыў, як невінаватыя людзі становяцца мішэнню, а іх дамы – руінамі. Для яго гэтая вайна – не аддалены канфлікт, а заклік выступіць супраць жорсткасці і несправядлівасці:

– Украіна церпіць ад агрэсіі ўжо больш за тры гады. І немагчыма заставацца ўбаку, калі ўкраінскі народ прыгнятаюць. Менавіта таму я прыехаў сюды – каб стаць часткай гэтай барацьбы. Расія вядзе вайну цалкам несправядліва. Яны здзейснілі шмат зверстваў, у тым ліку выконваючы расстрэлы ўкраінскіх вайскоўцаў і мірных жыхароў. Мы павінны пакласці канец гэтай бессэнсоўнасці. Вось чаму мы павінны быць тут – каб выгнаць расейцаў з украінскай зямлі.

Для Сфінкса Украіна – гэта зямля нязломных людзей, увасабленнем якіх для яго стаў яго герой Аляксандр Усік. Яшчэ да таго, як перасек украінскую мяжу, легіянер сачыў за кар’ерай Усіка, гледзячы яго баі, радуючыся кожнай перамозе, лавячы кожны момант, калі абсалютны чэмпіён свету ўзнімаў рукі ўгору ў знак трыумфу:

– Я не проста фанат – я сапраўды натхняюся ім. У ім я бачу дух Украіны – безстрашнай, рашучай і гордай. Яго перамогі на рынгу падсілкоўваюць мае сілы працягваць барацьбу супраць расейцаў на фронце.

Сфінкс глыбока перакананы: гэтая вайна – не толькі вайна Украіны, а ўсёй Еўропы. Перамога Украіны стане перамогай кожнага еўрапейца. А яе паражэнне будзе пасланнем для ўсяго свету, што агрэсія і акупацыя могуць трыумфаваць. Кожная траншэя, якую тут утрымліваюць, – гэта крок да будучыні, дзе людзі могуць самі вырашаць сваю долю:

– Далучыцца да гэтай барацьбы – ужо не проста неабходнасць, а абавязак кожнага грамадзяніна Еўропы. Перамога над Расіяй цалкам рэальная, і мы яе дасягнем, калі еўрапейцы сапраўды ўсвядомяць, што гэтая вайна ўжо датычыцца ўсёй Еўропы. Таму кожны еўрапеец павінен уласным спосабам узмацняць украінскае войска, каб дапамагчы Украіне атрымаць перамогу над Расіяй.

Тэкст: Дзмітрый Толкачоў

Фота: Уладзімір Патола, Сфінкс