Αντί για μαγεία, ένα τυφέκιο: πώς ο «Χάρι Πότερ» από τη Βραζιλία έγινε στρατιώτης της Ουκρανίας

«Χάρι Πότερ» είναι ένα διακριτικό κλήσης που, σε σχεδόν οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο, θα ακουγόταν σαν αστείο. Όμως εδώ, στην πρώτη γραμμή του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, αποκτά σχεδόν συμβολική σημασία. Αυτός ο 23χρονος Βραζιλιάνος έχει ενταχθεί στη μάχη ενάντια στη ρωσική επιθετικότητα, η οποία καθοδηγείται από μια φιγούρα που πολλοί δεν μπορούν παρά να συγκρίνουν με τον βασικό κακό του σύμπαντος της J.K. Rowling. Η διαφορά είναι ότι αυτός ο «κακός» δεν υπάρχει στις σελίδες ενός μυθιστορήματος, αλλά στην πραγματική ζωή — και οι συνέπειες των πράξεών του είναι εξίσου πραγματικές.

Το διακριτικό του το έλαβε εντελώς τυχαία. Σε ένα κέντρο στρατολόγησης, ένας συμπατριώτης του τον κοίταξε και αστειεύτηκε: «Μοιάζεις με τον Χάρι Πότερ». Η σύγκριση έμεινε και τελικά έγινε το νέο του όνομα.

Ωστόσο, αυτός ο νεαρός δεν είναι ούτε μάγος ούτε ήρωας φαντασίας. Κατάγεται από τη νότια Βραζιλία, από την πόλη Κουριτίμπα. Παρά τη γεωγραφική απόσταση, η πόλη αυτή έχει μια ιδιαίτερη σύνδεση με την Ουκρανία — φιλοξενεί μία από τις μεγαλύτερες ουκρανικές διασπορές στη Νότια Αμερική.

Ο Βραζιλιάνος εθελοντής ενδιαφερόταν από παιδί για τη στρατιωτική ζωή. Του άρεσαν οι πολεμικές ταινίες και ονειρευόταν να υπηρετήσει στις ένοπλες δυνάμεις. Μετά το σχολείο κατατάχθηκε στον βραζιλιάνικο στρατό, αλλά αργότερα αναζήτησε μια νέα πρόκληση. Τελικά, αυτή η αναζήτηση τον οδήγησε στην Ουκρανία:

«Μια μέρα σκέφτηκα: Ουκρανία — μπορώ να πάω εκεί. Μπορώ να πολεμήσω. Έτσι πήρα την απόφαση και ήρθα εδώ για να βοηθήσω τους Ουκρανούς στον αγώνα τους.»

Σε αντίθεση με τον λογοτεχνικό του συνονόματο, αυτός ο Χάρι Πότερ δεν βρέθηκε σε έναν κόσμο μαγείας. Εδώ δεν υπάρχουν ραβδιά, ξόρκια ή θαυματουργές διασώσεις της τελευταίας στιγμής. Υπάρχει μόνο ένας πραγματικός πόλεμος, όπου η επιβίωση εξαρτάται από την αντοχή, την πειθαρχία και την προθυμία να ρισκάρεις τη ζωή σου για τους άλλους.

Τη στιγμή της συνέντευξής μας, ο Χάρι Πότερ είχε ολοκληρώσει μόνο μία αποστολή μάχης ως μέλος του 253ου Ανεξάρτητου Επιθετικού Συντάγματος. Όμως αυτή η αποστολή διήρκεσε 36 ολόκληρες ημέρες — αρκετές για να διαλύσουν κάθε ρομαντική αντίληψη για τον πόλεμο:

«Ήταν πολύ δύσκολο. Αλλά στον πόλεμο τίποτα δεν είναι εύκολο.

Μου ανέθεσαν να ηγηθώ μιας νεοσύστατης ομάδας. Μαζί μου ήταν άλλοι δύο νέοι. Από την αρχή κατάλαβα ότι θα ήταν δύσκολο, γιατί κανένας μας δεν είχε εμπειρία μάχης. Αλλά έπρεπε να κάνουμε ό,τι μπορούσαμε.

Τη δεύτερη μέρα δεχτήκαμε επίθεση. Ένας από τους άνδρες τραυματίστηκε και έπρεπε να περιμένουμε την εκκένωσή του. Κατάφερα να σταματήσω την αιμορραγία στο πόδι του, ώστε να μη χάσει το μέλος του. Μετά από αυτό κρατήσαμε τη θέση για άλλη μία εβδομάδα.

Στη συνέχεια υποχωρήσαμε. Όμως ο εχθρός μας χτύπησε ξανά από τα νώτα. Πυρά πυροβολικού και drones έπεφταν πάνω μας. Αναγκαστήκαμε να αντεπιτεθούμε ξανά. Αυτή τη φορά όμως όλα πήγαν καλά. Κανείς από εμάς δεν τραυματίστηκε.»

Στο τέλος της αφήγησής του, ο Χάρι Πότερ έβγαλε ένα λάφυρο — ένα διακριτικό με την επιγραφή «СССР» — και δήλωσε ψύχραιμα:

«Οι μόνοι που σκοτώθηκαν ήταν οι Ρώσοι.»

Τους μήνες που πέρασε στην Ουκρανία, ο Βραζιλιάνος εθελοντής γνώρισε πολύ περισσότερα από τον πόλεμο. Η υπηρεσία του στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις τού επέτρεψε να δει τη χώρα για την οποία πολεμά, τους ανθρώπους της και τον τρόπο ζωής τους:

«Όταν έφτασα εδώ, το φθινόπωρο τελείωνε. Το χιόνι είναι όμορφο, αλλά δεν μου άρεσε ιδιαίτερα. Τώρα, το καλοκαίρι, όλα είναι πολύ πιο όμορφα. Μου αρέσουν πολύ τα τοπία.»

Η ουκρανική κουζίνα ήταν επίσης μια έκπληξη. Αποδείχθηκε πολύ διαφορετική από ό,τι είχε συνηθίσει στη Βραζιλία:

«Συνήθως τρώτε σούπα για μεσημεριανό. Για εμάς αυτό είναι πολύ περίεργο. Αλλά οι άνθρωποι εδώ το αγαπούν.»

Αυτό που εντυπωσίασε περισσότερο τον Χάρι Πότερ ήταν οι ίδιοι οι Ουκρανοί. Πιο συγκεκριμένα, η έντονη αντίθεση ανάμεσα στον ήρεμο, φιλικό τους χαρακτήρα και τις δοκιμασίες που έχουν αναγκαστεί να υπομείνουν:

«Οι άνθρωποι εδώ είναι πολύ καλοί. Περπατάς σε μια πόλη και σκέφτεσαι: γιατί αυτός ο λαός πρέπει να υποφέρει τόσο; Ζουν αξιοπρεπώς. Είναι ήρεμοι άνθρωποι. Και όμως πρέπει να περάσουν όλα αυτά. Είναι πολύ λυπηρό.»

Παρότι του αρέσει η Ουκρανία, ο Βραζιλιάνος σχεδιάζει να επιστρέψει στην πατρίδα του όταν τελειώσει ο πόλεμος, στην οικογένειά του και στη ζωή που άφησε πίσω. Αν και απέκτησε πολύτιμη εμπειρία εδώ, βλέπει το μέλλον του στη Βραζιλία:

«Η Ουκρανία είναι μια πολύ καλή χώρα για να ζεις. Αλλά μετά θέλω να επιστρέψω στην οικογένειά μου. Στο σπίτι όπου έζησα όλη μου τη ζωή.

Και φυσικά, θέλω να χρησιμοποιήσω τη στρατιωτική εμπειρία που απέκτησα εδώ για να βρω μια καλή δουλειά. Να ζήσω μια ήρεμη ζωή με αξιοπρεπές εισόδημα, να δημιουργήσω οικογένεια και να ακολουθήσω τον δικό μου δρόμο.»

Για όσους σκέφτονται να ενταχθούν στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας στον αγώνα κατά της ρωσικής εισβολής, ο Βραζιλιάνος μαχητής με το διακριτικό «Χάρι Πότερ» δίνει μια συμβουλή που πηγάζει άμεσα από την εμπειρία του στον πόλεμο:

«Αν έρχεστε εδώ για τα χρήματα, μην έρθετε. Γιατί δεν κινδυνεύει μόνο η δική σας ζωή, αλλά και η ζωή των συμπολεμιστών σας. Τα χρήματα δεν σημαίνουν τίποτα μπροστά σε αυτό.

Αλλά αν θέλετε να αποκτήσετε εμπειρία και να βοηθήσετε πραγματικά αυτούς τους ανθρώπους, τότε ελάτε. Κάντε τη δουλειά σας όσο καλύτερα μπορείτε. Ο Θεός να σας προστατεύει.»

Κείμενο: Dmytro Tolkachov

Βίντεο, φωτογραφίες: Dmytro Tolkachov, Oleksandr Bekker

Μοντάζ: Oleksandr Bekker